| Unit 3 |
Suula jya bhutatu |
|
| Kwibhuula / Kujitambulisha |
|
Yasini ni Mubhende, no Yuko munyeyi 
|
|
|
|
|
| Yasini: |
Uune ndi Yasini mwana Masyaka. Nfumiile kuKatuma. Ila nfuukiile kuMwese.
Uune ndi Mubhende. No oghwe ni kabhila sii? |
| Yuko: |
Uune ndi Yuko. Nfumiliile kuJapani. Ndi Mujapani. Nanjisa kunu kwifundiisya Sibhende. Uune ndi mwanafuunsi ghwa bhutamaduuni. Ntehile nkana kutembelela kuTansania. |
| Yasini: |
Uli mwana ghanyi? (Uli mwana ghwake ghanyi?) |
| Yuko: |
Ndi mwana Tada. Ulikukola mulimo sii? |
| Yasini: |
Uune mulimo ghwane ndi fundi ghwa kulima. Ukootenda Sibhende? |
| Yuko: |
Ee. Nkootenda fise. |
|
|
Yasini ni Mbende, na Yuko ni mgeni.
| Yasini: |
Mimi ni Yasini, mtoto wa Masyaka. Ninatoka Katuma. Ila nimezaliwa Mwese. Mimi ni Mbende. Na wewe ni kabila gani? |
| Yuko: |
Mimi ni Yuko. Ninatoka Japani. Mimi ni Mjapani. Nimekuja huku kujifunza Kibende. Mimi ni mwanafunzi wa utamaduni. Napenda sana kutembelea Tanzania. |
| Yasini: |
Wewe ni mtoto wa nani? |
| Yuko: |
Mimi ni mtoto wa Tada. Unafanya kazi gani? |
| Yasini: |
Kazi yangu ni kilimo. Unaongea Kibende? |
| Yuko: |
Ee, naongea kidogo. |
|
|
Magambo mahya /Msamiati
|
| fise |
kidogo |
| -fuma, -fumila |
-toka, -tokea |
| -fuuka, -fyalwa |
-zalia |
| -jitilwa |
-itwa |
| -sahula |
ongea |
| -jinsi, -manya |
-jua |
|
|
Mifaano jindi /Mifano mingine
|
| Ukuliile hee? / Ghwakakulilange ehee? |
 |
Ulikuwa wapi? |
| Kumwenyu ni hee? |
 |
Kwenu ni wapi? |
| Njitilwe Yasini. |
 |
Naitwa Yasini. |
| No oghwe ujitilwe ghanyi? |
 |
Wewe unaitwa nani? |
| No oghwe uli ghanyi? |
 |
Wewe ni nani? |
| Ukoosahula Sibhende? |
 |
Unaongea Kibende? |
| Mbona nsikwinsi? / Mbona nsikumanyile? |
 |
Mbona sikujui? |
|
|
Masiina ghaa milimo /Majina ya kazi 
|
| Ghumwi |
Bhengi |
|
| munigha-nfuka |
bhanigha-nfuka |
mkulima, mshikajembe (wa-) |
| fuundi |
bhaafuundi |
fundi seremala, gari n.k. (ma-) |
| muhiighi / mujeghe |
bhahiighi / bhajeghe |
mwindaji (wa-) |
| mutunga-nkoko |
bhatunga-nkoko |
mfugaji wa kuku (wa-) |
| mutunga-mbusi |
bhatunga-mbusi |
mfugaji wa mbuzi (wa-) |
| mutunga-ng'ombe |
bhatunga-ng’ombe |
mfugaji wa ng’ombe (wa-) |
| mubhumba-nkono / mubhunfi |
bhabhumba-nkono /bhabhunfi |
mfinyanzi (wa-) |
| musulusya |
bhasulusya |
muuzaji wa mitaani (wa-) |
| mulofi |
bhalofi |
mvuvi (wa-) |
| mwami |
bhaami |
mtemi (wa-) |
| mutwale |
bhatwale |
mtemi mdogo (wa-) |
| mufumo |
bhafumo |
mganga wa kienyeji (wa-) |
| mukota |
bhakota |
mkunga (wa-) |
| mualimu |
bhaalimu |
mwalimu (wa-) |
| mwanafuunsi |
bhaanafuunsi |
mwanafunzi (wa-) |
|
|
| Copyright 2016 (c) Yuko ABE, All rights reserved. |